KPSS Web
2020 KPSS Haber ve Bilgi Sitesi

Jeolojik Zamanlar ve Türkiye’nin Yer Şekilleri

0

I. Jeolojik Zaman

Türkiye’de I. Jeolojik Zamana ait oluşumlar kömür yatakları ile masif arazi kütleleri şeklinde olmuştur. Burada bahsedilen masif arazi, sertleşmiş yani oturmuş arazidir.

1. zamanda ortaya çıkan taş kömürü yataklarını gür bitki toplulukları oluşturmuştur.

Taşkömürü yataklarına örnek olarak Zonguldak taş kömürü yatağını verebiliriz.

Masif Arazilere örnek olarak aşağıdaki yerleri verebiliriz:

» Yıldız Dağları (Trakya)
» Saruhan – Menteşe (Ege)
» Kırşehir (İç Anadolu)
» Bitlis (Doğu Anadolu)

1. zamanda oluşan arazilere dikkat edersek, bunların deprem riskinin az olduğu yerler olduğunu görürüz. Bunun nedeni 1. zamanda oluşan kütlenin yapısının sert olmasıdır.

Jeolojik Zamanlar ve Türkiye'nin Yer Şekilleri

II. Jeolojik Zaman

Genelde aşınım faaliyetlerinin fazla olduğu 2. dönem, yer kabuğu hareketleri açısından Türkiye’de ve Dünya’da sakin geçmiştir.

» Dinazorlar ortaya çıkmıştır.

» Alp kıvrımlarına hazırlık dönemidir.

» Deniz çukurlarında büyük oranda tortulanmalar olmuştur.

III. Jeolojik Zaman

3. jeolojik zaman, Türkiye’yi en çok etkileyen dönemdir. Türkiye bugünkü görünümüne, üçüncü ve dördüncü dönemde ulaşmıştır.

» Türkiye’de Alp-Himalaya kıvrım kuşağına bağlı olarak Kuzey Anadolu ve Toros Dağları oluşmuştur.

» Türkiye bugünkü görünümünü hemen hemen kazanmıştır.

» Linyit, bor, tuz, borasit ve petrol yatakları bu dönemde oluşmuştur.

» Arabistan kısmının sıkışmasıyla beraber bazı fay hatları meydana gelmiştir. Bu sıkışmanın sonucunda da Kuzey Anadolu ve Güney Anadolu fay hatları oluşmuştur.

» Volkanik dağlar da yine üçüncü jeolojik zamanda oluşmuştur.

kpss-jeolojik-zamanlar-2

IV. Jeolojik Zaman

Dördüncü jeolojik zamanda aşağıdaki gelişmeler yaşanmıştır. Bu dönem, günümüzde halen devam etmektedir.

» Türkiye’de yeryüzü şekilleri bugünkü görünümünü almıştır.

» İstanbul ve Çanakkale Boğazları oluşmuştur.

» Egeid karası çökmüş, yerine Ege Denizi ortaya çıkmıştır.

» Ağrı, Cilo, Kaçkar, Aladağlar gibi dağlar bu devirde buzullanmadan etkilenmiştir.

» Önemli iklim değişiklikleri meydana gelmiştir. Ayrıca deniz seviyelerinde de değişimler meydana gelmiştir.

Türkiye’nin bugünkü görünümüne ve yer şekillerine kavuşması ile ilgili şunlar söylenebilir:

» Ülkemizde farklı jeolojik zamanlara ait araziler bulunduğundan bunlara bağlı olarak yer şekillerimiz çeşitlilik göstermektedir.

» Alp – Himalaya kıvrım sisteminde yer alırız.

» 3. ve 4. zamanındaki oluşumlarla bugünkü görünümünü kazanmıştır. Bundan dolayı ülkemiz genç, dağlık ve yüksektir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.